KEGAGALAN kerajaan mendapatkan semula wang terhutang terus menjadi persoalan apabila berbilion ringgit pinjaman masih belum dikutip, manakala jutaan ringgit bayaran pendahuluan kontraktor turut tertunggak.
Laporan Ketua Audit Negara (LKAN) mendedahkan Kementerian Kewangan hanya berjaya mengutip RM465 juta atau kira-kira 5 peratus daripada RM9.273 bilion tunggakan pinjaman pada tahun 2025.
Lebih membimbangkan, sebahagian hutang itu telah tertunggak selama beberapa dekad, dengan tempoh paling lama mencecah 45 tahun.
Setakat 31 Disember 2025, jumlah tunggakan pinjaman masih berbaki RM8.084 bilion, dengan RM5.024 bilion atau 62.1 peratus daripadanya tertunggak lebih enam tahun.
Tunggakan berkenaan membabitkan 30 peminjam dan 190 pinjaman, dengan tempoh tunggakan antara satu hingga 45 tahun.
Daripada jumlah itu, RM517 juta merupakan tunggakan kurang setahun, RM1.083 bilion antara satu hingga tiga tahun, manakala RM1.461 bilion tertunggak antara tiga hingga enam tahun.
Menurut laporan audit, kelemahan kutipan menyebabkan kerajaan menggunakan penstrukturan semula pinjaman sebagai langkah pemulihan bagi membantu peminjam menyelesaikan bayaran.
Namun, langkah itu belum tentu berkesan apabila tunggakan baharu RM16.15 juta direkodkan selepas pinjaman distrukturkan semula.
Malah, ada pinjaman yang telah melalui proses penstrukturan semula sehingga lima kali, manakala tempoh pembayaran dilanjutkan antara 10 hingga 40 tahun.
Akibatnya, kerajaan berpotensi kehilangan kutipan baki prinsipal berjumlah RM127.33 juta selain terlepas hasil faedah dan faedah lewat bayar sebanyak RM450.99 juta.
Ketua Audit Negara menggesa Kementerian Kewangan memperkukuh pemantauan dan penguatkuasaan kutipan pinjaman, termasuk mengambil tindakan segera atau mengeluarkan notis tuntutan terhadap peminjam yang gagal membayar.
Tindakan undang-undang juga disarankan terhadap mereka yang tidak mematuhi perjanjian tanpa alasan munasabah.
Dalam masa sama, audit mendapati lima kementerian gagal mengutip RM68.81 juta bayaran pendahuluan kontraktor yang telah tamat tempoh.
Perkara itu menunjukkan masalah kutipan bukan hanya melibatkan peminjam pinjaman kerajaan, tetapi turut membabitkan wang yang perlu dikembalikan oleh kontraktor.
Laporan itu turut menggesa kementerian memperketat penilaian keupayaan kewangan dan risiko sebelum pinjaman baharu diluluskan atau pinjaman sedia ada distrukturkan semula bagi mengurangkan pendedahan kerajaan kepada kerugian.
Proses penstrukturan juga perlu dikaji semula supaya benar-benar membantu memulihkan aliran tunai peminjam dan meningkatkan kemampuan mereka membayar balik hutang.
Dalam maklum balasnya, Kementerian Kewangan memaklumkan Keretapi Tanah Melayu Bhd telah diminta mengemukakan pelan pemulihan kewangan secara menyeluruh.
Permohonan penstrukturan semula pinjaman oleh Indah Water Konsortium pula masih menunggu kelulusan, manakala Syarikat Perumahan Negara Bhd bersetuju dengan penstrukturan semula.
Bagi Equal Concept Sdn Bhd, kementerian memaklumkan tindakan undang-undang telah disediakan.
Dalam perkembangan berkaitan, beberapa projek mega kerajaan turut mendapat perhatian audit, termasuk projek kapal tempur pesisir (LCS) yang sekali lagi tidak menepati jadual.
Lebuhraya Pan Borneo Sabah pula masih berdepan kelewatan, dengan kos projek meningkat kira-kira RM1 bilion.
Semua itu berlaku ketika hutang statutori kerajaan meningkat kepada RM1.295 trilion. Bagaimanapun, nisbah hutang kepada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) masih berada di bawah had 65 peratus.
Laporan itu turut menguatkan desakan supaya reformasi institusi diperkukuh, penguatkuasaan terhadap hutang kerajaan diperketatkan dan mekanisme subsidi disasarkan dengan lebih tepat, termasuk menggunakan MyKad bagi memastikan bantuan sampai kepada golongan yang layak.
-BTSMedia.my
