PARA pakar berpendapat bahawa walaupun pilihan raya negeri diadakan susulan pembubaran Dewan Undangan Negeri (DUN) Negeri Sembilan, ia tidak semestinya akan menamatkan ketidakstabilan politik yang membelenggu negeri itu.
Krisis politik itu tercetus apabila 14 ahli dewan undangan negeri (ADUN) Barisan Nasional menarik balik sokongan mereka terhadap Datuk Seri Aminuddin Harun sebagai Menteri Besar, menyebabkan beliau kehilangan majoriti dalam dewan yang mempunyai 36 kerusi.
Mereka turut menyatakan bahawa krisis ini, walaupun melibatkan ahli-ahli politik, sebenarnya berakar umbi daripada sebuah institusi yang ditubuhkan sejak tahun 1773, iaitu sistem Adat Perpatih. Di bawah sistem tersebut, negeri diperintah oleh Yang di-Pertuan Besar yang tidak mewarisi takhta, sebaliknya dipilih oleh empat Undang iaitu Sungai Ujong, Rembau, Jelebu dan Johol.
Keadaan bertambah tegang apabila keempat-empat Undang bertelagah dengan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan Tuanku Muhriz Tuanku Munawir pada bulan April, menyebabkan mereka memboikot persidangan DUN yang dirasmikan oleh Tuanku Muhriz, lalu mengakibatkan persidangan itu ditangguhkan selama enam bulan.
Sebagaimana yang dilaporkan NST, pakar undang-undang perlembagaan Profesor Dr Nik Ahmad Kamal Nik Mahmod berkata bahawa tindakan keempat-empat Undang sejak pertelingkahan itu meletus pada bulan April, termasuk pengisytiharan Tunku Nadzaruddin Tuanku Jaafar, putera bekas pemerintah negeri, sebagai Yang di-Pertuan Besar yang baharu adalah satu demonstrasi kekuasaan.
Beliau berpendapat bahawa Undang-Undang tersebut mempertahankan kuasa mereka dan menunjukkan kepada dunia bahawa merekalah yang menentukan masa depan Negeri Sembilan.Â
Nik Ahmad turut menyatakan bahawa kini setelah DUN dibubarkan, pilihan raya mesti diadakan, Menteri Besar mesti dilantik, dan persidangan DUN mesti dijalankan.
Bagaimanapun, Profesor Ahmad Fauzi Abdul Hamid dari Universiti Sains Malaysia memperingatkan bahawa ketidakstabilan masih boleh berterusan sekiranya Yang di-Pertuan Besar dan keempat-empat Undang masih tidak mencapai kata sepakat.
Beliau menegaskan bahawa seorang pengantara diperlukan bagi menjadi orang tengah dalam pertelingkahan itu, kerana pertikaian tersebut perlu diselesaikan demi menjamin kestabilan Negeri Sembilan, dan bahawa ini merupakan “tugas paling penting” bagi sesiapa yang bakal menjadi Menteri Besar seterusnya.
Ahmad Fauzi juga menasihatkan bahawa para pemimpin, khususnya mereka yang berasal dari luar Negeri Sembilan, perlu berhati-hati dalam membuat kenyataan mengenai krisis itu, dan bahawa penyelesaian mesti dicari melalui saluran yang betul kerana kenyataan awam tidak akan menyelesaikan isu ini.
Nik Ahmad pula memberi amaran bahawa ketidakstabilan boleh menyebabkan kerajaan negeri seterusnya turut runtuh, dan memaksa kerajaan persekutuan untuk campur tangan.
Sementara itu, Perdana Menteri Anwar Ibrahim menolak pengisytiharan Tunku Nadzaruddin sebagai Yang di-Pertuan Besar ke-12, dan menegaskan semula bahawa Tuanku Muhriz Tuanku Munawir kekal sebagai Yang di-Pertuan Besar yang diiktiraf.
Beliau mendakwa bahawa sebarang cubaan untuk menyingkirkan seseorang pemerintah membawa implikasi serius terhadap kestabilan negara, monarki berperlembagaan dan ketenteraman awam.
 – BTSMedia.my
